Geen job, geen uitkering en een beleid dat wegkijkt
Veel te doen over de drukte bij de OCMW’s waar de eerste golf van mensen in langdurige werkloosheid zich aanmelden nu hun uitkering wegvalt. Handen in het haar. Her-prioritiseren om de eerste noden op te vangen.
Veel minder horen we het andere verhaal: dat van de mensen zélf, die hun uitkering verliezen. Hun onzekerheid. Hun stress en zorgen.
Want wat als de arbeidsmarkt niet op je wacht, OCMW en VDAB geen tijd hebben, en je uitkering de diepte in duikt?
Stress en onzekerheid bij mensen
Wie al 8 of 20 jaar werkloos is, heeft vaak te maken met grote problemen op verschillende levensdomeinen. Voor een deel van hen klopt het dat een werkloosheidsuitkering niet het juiste statuut is. Ziekte-uitkering of een uitkering van de FOD sociale zaken voor personen met een handicap sluit meer aan bij hun situatie.
Halftijds werken lukt mij niet meer. Mijn vrouw en ik leefden een tijd zonder vaste woonst. Ik werkte meer dan twintig jaar in een beenhouwerij, maar door longproblemen en mijn slechte gezondheid gaat dat niet meer. Ik ben blij met mijn twee halve dagen vrijwilligerswerk, maar meer lukt niet. Met mijn dokter bekijk ik nu of ik naar de ziekenkas kan. Mijn vrouw krijgt een uitkering van FOD. Ik weet niet wat ons inkomen zal zijn.
Een RuimteVaart-bezoeker in november, terwijl hij de brief van RVA toonde
Het is een moderne samenleving onwaardig om een kwetsbare groep in zo’n bestaansonzekerheid te duwen.
Artikel 23 van de Belgische Grondwet garandeert nochtans het recht op een menswaardig leven, waaronder ook het recht op sociale zekerheid.
Logischer zou zijn: mensen eerst herbeoordelen, hen naar het juiste statuut begeleiden, en pas daarna beslissingen over hun uitkering nemen. Maar zo realiseer je helaas geen drastische besparingen op de begroting.
Wat doet de arbeidsmarkt?
Mensen die we in onze armoede-organisatie bereiken met dit profiel zijn vaak oudere personen (55-plus), met gezondheidsproblemen, weinig sociaal netwerk, soms een verleden van dak- of thuisloosheid, kortgeschoold, psychische problemen, beperkte mentale kracht ...
De arbeidsmarkt zit niet op deze groep werkkrachten te wachten. Integendeel zelfs: de arbeidsmarkt is ze vaak liever kwijt dan rijk. Want werkgevers doen liever niet veel aanpassingen aan werktempo, werk-inhoud en bijkomende begeleiding, zelfs niet als er bijkomende subsidies mogelijk zijn. Binnen individueel maatwerk zetten reguliere werkgevers niet de stap om mensen met begeleidingsnoden – gesubsidieerd – aan het werk te helpen. Maar zonder deze hulp geraakt deze groep niet aan de slag.
Fijn dus dat Vlaanderen besloot om te investeren in 666 extra jobs in collectief maatwerk. Het was nog beter geweest dat mensen ook dat statuut toegewezen kregen vóór hun uitkering wegviel. Maar een bijkomend probleem is dat minimaal halftijds werken niet haalbaar is voor sommigen die al zo lang niet aan het werk waren, zelfs mét begeleiding.
Dit is bekend bij administratie en beleid. Na de brief van de RVA over het wegvallen van de uitkering ontvingen sommigen meteen een tweede brief: een “advies welzijn” van de VDAB. D at betekent dat mensen niet actief te hoeven solliciteren, omdat VDAB van mening is dat er te grote afstand is tot de arbeidsmarkt. Opgelet, de brief vermeldt ook fijntjes dat dat echter niet betekent dat de werkloosheidsuitkering behouden blijft. Dus: geen werk, geen/minder uitkering en ook geen traject.
Een advies ‘welzijn’ is kortweg koud, eenzaam en zonder perspectief. Het betekent: trek uw plan. Je krijgt minder of geen uitkering van het OCMW, maar ook geen hulp om werk te vinden.
Door besparingen heeft VDAB te weinig capaciteit. Zij richten zich op wie niet al te veel drempels ervaart en daadwerkelijk aan het werk kan geraken op kortere termijn.
Maar ook het team activering van het OCMW kan door capaciteitsbeperkingen alleen maar aan de slag gaan met wie op relatief korte termijn kan doorstromen naar opleiding/werk.
Mensen in armoede verder in de schaarste
Verstaanbaar uiteraard in het kader van schaarste. Een thema dat de meest zwakken op die arbeidsladder ook zeer goed kennen: schaarste. Schaarste aan middelen, schaarste aan sociale ondersteuning, schaarste aan mogelijkheden, schaarste aan zinvolle tijdsbesteding/werk, en nu dus ook schaarste aan hulp.
Wie blijft er nog over om samen met de allerzwaksten, die het verst van die arbeidsmarkt staan, te kijken naar wat een haalbare, langere en allicht kronkelige weg kan zijn naar een plek in onze samenleving?
Subsidies voor het omkaderen van kwetsbaar vrijwilligerswerk en arbeidszorg kwijnen weg. De besparingen op de werkloosheidsuitkeringen hadden kunnen dienen voor bijkomende ondersteuning van de zwakste groep. Maar de keuze is gemaakt. Uitgekleed en zonder hulp zet het beleid deze groep op straat, met een advies ‘welzijn’.
Laatste nieuwsberichten
Vrijwilligers sociaal restaurant gezocht!
Ons sociaal restaurant zoekt enthousiaste vrijwilligers die binnen een divers team maar met wat zelfstandigheid onze ploeg kunnen versterken.
Kook je graag? Schrikt wat afwas- of opkuiswerk je niet af? Hou je van contacten met mensen? Kijk zeker of deze vacature iets voor jou is!
Gezocht: begeleider gezinswerking Wijland met warm hart voor ouders en kinderen (M,V,X) 50% - 80%
Onze gezinswerking zoekt een begeleider om fijne speel- en ontmoetingsmomenten te organiseren voor gezinnen en om met gezinnen een netwerk op te bouwen naar vrije tijd, onderwijs en de ruimere samenleving.
Ervaren in het werken met groepen met maatschappelijke kwetsbaarheid? Veel speelgoesting?! Laat het ons weten!
Beperking van werkloosheid in de tijd duwt meer mensen richting armoede, en OCMW. Op welke ondersteuning mogen mensen in complexe situaties nog rekenen?
Extra budget wordt vrijgemaakt voor OCMW’s om de extra leefloon-aanvragen te behandelen, als langdurig werklozen vanaf 2026 hun uitkering verliezen.
Vanochtend boeiende reacties op radio 1. Beleidsveranderingen die ons als armoede-organisatie, ervaren in trajecten naar werk, heel erg zorgen baren in economisch moeilijke tijden.
Mensen die kampen met veel uitdagingen in het leven, hebben een menswaardige uitkering nodig én ondersteuning naar werk.